พระพุทธรูปทวารวดี รุ่นแรก

ประติมากรรมพระพุทธรูปทางพุทธศาสนา เป็นพุทธศาสนาแบบมหายาน มีมหายานและฮินดูอยู่บ้างแต่น้อย พระพุทธรูปทวารวดี  แบ่งออกเป็น 3 รุ่น

            1. รับอิทธิพลโดยตรงมาจากอินเดีย มีอิทธิพลอมราวดีและคุปตะพุทธศตวรรษที่ 12 – 13

            การจัดกลุ่มรูปแบบที่ถือเป็นสมัยทวารวดีตอนต้นนี้ได้ใช้เรื่องของพัฒนาการทางด้านรูปแบบศิลปกรรมเป็นหลักในการแบ่ง  คือ  รูปแบบที่มีความใกล้เคียงกับอินเดียซึ่งเป็นต้นแบบมากที่สุด  อาจจะเป็นงานที่คัดลอก  หรือความพยายามสร้างงานที่รักษารูปแบบของอินเดียไว้ให้มากที่สุดของช่างในบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา  และอาจเป็นรูปแบบดั้งเดิมที่สุดที่ปรากฏในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้  อิทธิพลของศิลปะอินเดียที่ปรากฏในระยะเวลานี้  ได้แก่  ศิลปะอมราวดี , คุปตะ , และศิลปะหลังคุปตะ  โดยมีการกำหนดชื่อเรียกตามราชวงศ์ต่างๆ  ส่วนหนึ่งได้พบที่งานศิลปกรรมในพุทธศานา  เช่น  ศิลปะวากาฏกะ  เป็นต้น  และมีอิทธิพลศิลปะระยะต่อมาคือศิลปะปาละ

            ตัวอย่างพระพุทธรูปสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงการสร้างงานศิลปะกรรมที่พบในดินแดนไทย  ซึ่งศาสตร์จารย์หม่อมเจ้าสุภัทรดิส  ดิศกุล  ทรงเสนอว่าได้แก่พระพุทธรูปที่มีอิทธิพลระหว่างศิลปะอมราวดีและคุปตะ  ไม่ทราบแหล่งที่พบ (อาจมาจากทางภาคใต้)  ปัจจุบันจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร  ซึ่งกำหนดอายุได้ในราวพุทธศตวรรษที่ 10 – 11  โดยพระพุทธรูปองค์นี้ครองจีวรห่มเฉียง  จีวรเรียบไม่มีริ้ว  พระกรซ้ายยึดชายจีวรและแนบกับพระอุระมีชายจีวรที่ออกมาจากพระกรซ้ายตกลงมาตรงๆ  พระพักตร์ค่อนข้างกลม  ขมวดพระเกศาเป็นตุ่มค่อนข้างใหญ่  ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของพระพุทธรูปสมัยอมราวดี 

ทวารวดี1

ที่มา :: บรรยายโดย รศ.ดร.ศักดิ์ชัย สายสิงห์

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s